Băng quảng cáo
Băng quảng cáo



Người hồi sinh không gian Mường ở Hoà Bình
20:35, 05/01/2011
Hơn 10 năm nay, từ khi còn là một sinh viên, họa sĩ Vũ Khắc Hiếu đã đi khắp các xứ Mường, tích luỹ kiến thức, mang về những đồ vật, phục dựng văn hóa đồng bào qua Bảo tàng không gian Văn hóa Mường dưới chân dốc Cun (Hòa Bình).

Đến tháng 12/2008, Bảo tàng Không gian Văn hoá Mường của họa sĩ Vũ Khắc Hiếu sẽ chính thức mở cửa cho du khách vào thăm quan.

 

10 năm cho một sự bắt đầu…

Bảo tàng Không gian Văn hoá Mường của họa sĩ Vũ Khắc Hiếu vinh dự được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đánh tiếng cồng khai trương từ năm 2007.

Bảo tàng trên một khu đồi rộng hơn 2 ha dưới chân Dốc Cun đã thực sự tái hiện một xã hội Mường thu nhỏ. Ở đây người ta có thể nhìn thấy những guồng dẫn nước của người Mường, phòng trưng bày của bảo tàng được sắp xếp theo từng chủ đề riêng,  thể hiện một cách rõ nét về cuộc sống của người Mường cổ trong sinh hoạt, trong lao động và trong đời sống tâm linh.

 
 

Không chỉ những cái bát cổ có từ thế kỷ 14 hay những bộ cồng chiêng vô giá mà ngay cả những cái nơm úp cá, những rổ giá bám đầy bồ hóng hay những khung cửi cũ kỹ cũng được Vũ Khắc Hiếu mang ra trưng bày.

Tại bảo tàng này ông còn có hẳn một gian trưng bày toàn bộ các nghi thức tang ma của dân tộc Mường thời cổ xưa vô cùng cầu kỳ, tốn kém, làm lao đao những người dân Mường một thời. Mỗi vật trưng bày đều ghi rõ tên tuổi, địa chỉ của chủ nhân và ngày tháng sưu tầm được. “Để khách tham quan có thể biết rõ xuất xứ, có thể tìm gặp những người sở hữu của những đồ vật này. Đó cũng là một lời tri ân đối với những người đã có công đóng góp những hiện vật trưng bày ở đây”, họa sĩ nói.

Bất cứ ai gặp Vũ Khắc Hiếu cũng phải thán phục sự am hiểu của anh về văn hoá Mường. Tình yêu với những xứ Mường đã níu giữ anh với Hoà Bình, là cơ duyên để anh sưu tầm những đồ vật của người Mường và tạo ra một không gian Mường giữa lòng thành phố Hoà Bình

Các vật dụng trong đời sống, sinh hoạt của đồng bào.

Tốt nghiệp ĐH Mỹ thuật Công nghiệp và ĐH Mỹ thuật Hà Nội, thay vì xây dựng một tương lai rực rỡ của một hoạ sĩ ở một phòng triển lãm nào đó ngay tại thủ đô, họa sĩ Vũ Đức Hiếu đã âm thầm đi khắp các xứ Mường để sưu tầm và lưu giữ những đồ vật của người Mường, ấp ủ việc xây dựng một không gian đậm đà bản sắc dân tộc này.

Hơn 10 năm, anh đã đi khắp các xứ Mường, từ Mường Bi, Mường Vang, đến Mường Động, Mường Thành để tích luỹ thêm vốn kiến thức, mang về những đồ vật tưởng như vô giá trị nhưng lại có ý nghĩa to lớn đối với việc phục dựng văn hóa đồng bào.

Dấu chân anh đã in dấu khắp hang cùng, ngõ hẻm của Hoà Bình. Nhiều người Mường bình thường nhất cũng biết anh, vì anh đã đến nhà họ, mua về từ cái bát cũ, cái khung cửi đến những bộ quần áo cũ của đồng bào. Anh kỳ công mang về từ những dụng cụ săn bắn bằng tre bình thường đến những bộ cồng chiêng cổ, ngôi nhà sàn tượng trưng cho các tầng lớp trong xã hội... Dù giá trị về vật chất của chúng có khác nhau, nhưng tất cả đều được anh trân trọng, gìn giữ như báu vật.
 
Đến nay, Vũ Khắc Hiếu đã sưu tầm được hơn 1.000 hiện vật, trưng bày tại Bảo tàng. “Nhiều người bảo tôi không nên trưng bày những đồ vật quý nhưng tôi lại nghĩ khác. Giá trị về vật chất có cái lớn, có cái nhỏ. Nhưng với tôi, tất cả đều vô giá. Đem ra trưng bày cũng là một cách bảo vệ và gìn giữ nó cho cộng đồng”.

Đồng bào Mường sống trong bảo tàng.

Đưa người Mường về ở trong... bảo tàng

Sáng tạo đặc biệt nhất của Vũ Khắc Hiếu khi xây dựng không gian văn hoá Mường là anh đã thuyết phục được những gia đình người Mường bản xứ từ tận Mai Châu, Hoà Bình về sinh sống trong bảo tàng của mình. Ngay từ khi mới bắt tay vào xây dựng, anh đã nghĩ đến một mô hình bảo tàng “sống” một cách thực sự.

Trong phạm vi hai hecta của bảo tàng, có đủ cả nương ngô, ruộng bậc thang, những vườn rau nhỏ và những ngôi nhà sàn như nhà Lang, Ậu, Nóc, Noóc trọi. Những ngôi nhà sàn này được anh đi khắp các xứ Mường ở Hoà Bình, chọn những ngôi nhà sàn có kiến trúc đặc trưng nhất về để dựng lên. Có ngôi nhà sàn ở đây đã đến 300 năm tuổi. Vị trí dựng những ngôi nhà sàn cũng được chủ nhân chọn lựa một cách cầu kỳ, sao cho thật đúng với phong tục của người Mường cổ. Chẳng hạn như nhà Noóc trọi, tầng lớp dưới đáy của xã hội Mường chỉ được dựng nhà trên những vách núi cao, đất đai cằn cỗi,cách xa các gia đình khác.

Để thuyết phục những gia đình Mường về đây đã là một một thách thức nhưng tạo cho họ một cuộc sống đầy đủ trong khuôn viên bảo tàng và duy trì những thói quen sinh hoạt của họ lại càng khó hơn. Thế mà Vũ Khắc Hiếu đã làm bằng được, chỉ bởi vì “muốn làm cho bảo tàng của mình thật có hồn, thật gần gũi với cuộc sống thực của người Mường”.

Ngày ngày, người đàn ông Mường làm mộc, chế tạo ra những dụng cụ trong gia đình; Người vợ chăm chút cho vườn rau nhỏ trước nhà với vài cây rau cải, vài giàn bầu bí và xu xu. Những ngày mùa, họ lên nương làm cỏ ngô, cỏ lúa. Mọi thứ đều diễn ra như đúng cuộc sống của họ ở bản cũ. Những hạt ngô, hạt thóc họ trồng ra trên đất của bảo tàng, Vũ Khắc Hiếu để họ toàn quyền sử dụng, những con gà họ nuôi, những quả bí họ trồng, mang xuống chợ thị xã để đổi bán nếu cần. Sau một năm, những người Mường sống trong bảo tàng đã quen dần với nếp sống, nếp sinh hoạt ở đây, thực sự gắn bó với nơi đây như với bản của mình.

Khách tham quan lên đây du lịch, sẽ được ngủ trong những ngôi nhà sàn với những người dân Mường, được ăn những món ăn do chính đồng bào chế biến, xem phụ nữ dệt cửi, làm nương, quan sát đàn ông làm ra những vật dụng trong gia đình từ ống tre, bương đơn giản.

Trong tương lai, Vũ Khắc Hiếu còn có ý định mời thêm các gia đình Mường lên sinh sống để bảo tàng của anh không chỉ là một không gian văn hoá mang tính tượng trưng mà có sự sống động, chân thực hơn. 

baodatviet.vn

Thêm nhận xét


Security code
Không rõ, lấy lại hình mới

Địa chỉ sửa chữa cung cấp dịch vụ thông tắc chậu rửa bátsửa chữa điện nước uy tín, cam kết chất lượng dịch vụ. Phục vụ hơn 500000 khách hàng cả nước